श्री राम के 108 नाम
श्री राम के 108 नाम
| क्र.सं. | संस्कृत नाम | मंत्र | अर्थ |
| 1 | श्रीराम | ॐ श्रीरामाय नमः । | जिनमें योगीजन रमण करते हैं |
| 2 | रामचन्द्र | ॐ रामभद्राय नमः । | चंद्रमा के समान आनन्दमयी एवं मनोहर राम |
| 3 | रामभद्र | ॐ रामचंद्राय नमः । | कल्याणमय राम |
| 4 | शाश्वत | ॐ शाश्वताय नमः । | सनातन राम |
| 5 | राजीवलोचन | ॐ राजीवलॊचनाय नमः । | कमल के समान नेत्रोंवाले |
| 6 | श्रीमान् राजेन्द्र | ॐ राजॆंद्राय नमः । | श्री सम्पन्न राजाओं के भी राजा, चक्रवर्ती सम्राट |
| 7 | रघुपुङ्गव | ॐ रघुपुंगवाय नमः । | रघुकुल में श्रेष्ठ |
| 8 | जानकीवल्लभ | ॐ जानकीवल्लभाय नमः । | जनककिशोरी सीता के प्रियतम |
| 9 | जैत्र | ॐ चैत्राय नमः । | विजयशील |
| 10 | जितामित्र | ॐ जितमित्राय नमः । | शत्रुओं को जीतनेवाला |
| 11 | जनार्दन | ॐ जनार्दनाय नमः । | सम्पूर्ण मनुष्यों द्वारा याचना करने योग्य |
| 12 | विश्वामित्रप्रिय | ॐ विश्वामित्र प्रियाय नमः । | विश्वामित्रजी के प्रियतम |
| 13 | दांत | ॐ दांताय नमः । | जितेंद्रिय |
| 14 | शरण्यत्राणतत्पर | ॐ शरण्यत्राणतत्पराय नमः । | शरणागतों के रक्षा में तत्पर |
| 15 | बालिप्रमथन | ॐ वालिप्रमथनाय नमः । | बालि नामक वानर को मारनेवाले |
| 16 | वाग्मी | ॐ वाग्मिनॆ नमः । | अच्छे वक्ता |
| 17 | सत्यवाक् | ॐ सत्यवाचॆ नमः । | सत्यवादी |
| 18 | सत्यविक्रम | ॐ सत्यविक्रमाय नमः । | सत्य पराक्रमी |
| 19 | सत्यव्रत | ॐ सत्यव्रताय नमः । | सत्य का दृढ़ता पूर्वक पालन करनेवाले |
| 20 | ०व्रतफल | ॐ व्रतधराय नमः । | सम्पूर्ण व्रतों के प्राप्त होने योग्य फलस्वरूप |
| 21 | सदा हनुमदाश्रय | ॐ सदाहनुमदाश्रिताय नमः । | निरंतर हनुमान जी के आश्रय |
| 22 | कौसलेय | ॐ कौसलॆयाय नमः । | कौसल्याजी के पुत्र |
| 23 | खरध्वंसी | ॐ खरध्वंसिनॆ नमः । | खर नामक राक्षस का नाश करनेवाले |
| 24 | विराधवध | ॐ विराधवधपंडिताय नमः । | विराध नामक दैत्य का वध करने में कुशल |
| 25 | विभीषण-परित्राता | ॐ विभीषणपरित्राणाय नमः । | विभीषण के रक्षक |
| 26 | दशग्रीवशिरोहर | ॐ हरकॊदंडखंडनाय नमः । | दशशीश रावण के मस्तक काटनेवाले |
| 27 | सप्ततालप्रभेता | ॐ सप्तताळप्रभॆत्त्रॆ नमः । | सात ताल वृक्षों को एक ही बाण से बींध डालनेवाले |
| 28 | हरकोदण्ड-खण्डन | ॐ दशग्रीवशिरॊहराय नमः । | जनकपुर में शिवजी के धनुष को तोड़नेवाले |
| 29 | जामदग्न्यमहादर्पदलन | ॐ जामदग्न्यमहादर्प दळनाय नमः । | परशुरामजी के महान अभिमान को चूर्ण करनेवाले |
| 30 | ०ताडकान्तकृत | ॐ ताटकांतकाय नमः । | ताड़का नामवाली राक्षसी का वध करनेवाले |
| 31 | वेदान्तपार | ॐ वॆदांतसाराय नमः । | वेदान्त के पारंगत विद्वान अथवा वेदांत से भी अतीत |
| 32 | वेदात्मा | ॐ वॆदात्मनॆ नमः । | वेदस्वरूप |
| 33 | भवबन्धैकभेषज | ॐ भवरॊगैकस्यभॆषजाय नमः । | संसार बन्धन से मुक्त करने के लिये एकमात्र औषधरूप |
| 34 | दूषणप्रिशिरोsरि | ॐ दूषणत्रिशिरॊहंत्रॆ नमः । | दूषण और त्रिशिरा नामक राक्षसों के शत्रु |
| 35 | त्रिमूर्ति | ॐ त्रिमूर्तयॆ नमः । | ब्रह्मा,विष्णु और शिव तीन रूप धारण करनेवाले |
| 36 | त्रिगुण | ॐ त्रिगुणात्मकाय नमः । | त्रिगुणस्वरूप अथवा तीनों गुणों के आश्रय |
| 37 | त्रयी | ॐ त्रियी नमः । | तीन वेदस्वरूप |
| 38 | त्रिविक्रम | ॐ त्रिविक्रमाय नमः । | वामन अवतार में तीन पगों से समस्त त्रिलोकीको नाप लेनेवाले |
| 39 | त्रिलोकात्मा | ॐ त्रिलॊकात्मनॆ नमः । | तीनों लोकों के आत्मा |
| 40 | ०पुण्यचारित्रकीर्तन | ॐ पुण्यचारित्रकीर्तनाय नमः । | जिनकी लीलाओं का कीर्तन परम पवित्र हैं, ऐसे |
| 41 | त्रिलोकरक्षक | ॐ त्रिलॊकरक्षकाय नमः । | तीनों लोकोंकी रक्षा करनेवाले |
| 42 | धन्वी | ॐ धन्विनॆ नमः । | धनुष धारण करनेवाले |
| 43 | दण्डकारण्यवासकृत् | ॐ दंडकारण्यकर्तनाय नमः । | दण्डकारण्य में निवास करनेवाले |
| 44 | अहल्यापावन | ॐ अहल्याशापशमनाय नमः । | अहल्याको पवित्र करनेवाले |
| 45 | पितृभक्त | ॐ पितृभक्ताय नमः । | पिता के भक्त |
| 46 | वरप्रद | ॐ वरप्रदाय नमः । | वर देनेवाले |
| 47 | जितेन्द्रिय | ॐ जितॆंद्रियाय नमः । | इन्द्रियों को काबू में रखनेवाले |
| 48 | जितक्रोध | ॐ जितक्रॊधाय नमः । | क्रोध को जीतनेवाले |
| 49 | जितलोभ | ॐ जितमित्राय नमः । | लोभ की वृत्ति को परास्त करनेवाले |
| 50 | ०जगद्गुरु | ॐ जगद्गुरवॆ नमः । | अपने आदर्श चरित्रोंसे सम्पूर्ण जगत् को शिक्षा देनेके कारण सबके गुरु |
| 51 | ऋक्षवानरसंघाती | ॐ यक्षवानरसंघातिनॆ नमः । | वानर और भालुओं की सेना का संगठन करनेवाले |
| 52 | चित्रकूट–समाश्रय | ॐ चित्रकूटसमाश्रयाय नमः । | वनवास के समय चित्रकूट पर्वत पर निवास करनेवाले |
| 53 | जयन्तत्राणवरद | ॐ जयंतत्राणवरदाय नमः । | जयन्त के प्राणों की रक्षा करके उसे वर देनेवाले |
| 54 | सुमित्रापुत्र- सेवित | ॐ सुमित्रापुत्रसॆविताय नमः । | सुमित्रानन्दन लक्ष्मण के द्वारा सेवित |
| 55 | सर्वदेवाधिदेव | ॐ सर्वदॆवाधिदॆवाय नमः । | सम्पूर्ण देवताओं के भी अधिदेवता |
| 56 | मृतवानरजीवन | ॐ मृतवानरजीवनाय नमः । | मरे हुए वानरों को जीवित करनेवाले |
| 57 | मायामारीचहन्ता | ॐ मायामारीचहंत्रॆ नमः । | मृग का रूप में आये हुए मारीच नामक राक्षस का वध करनेवाले |
| 58 | महाभाग | ॐ महादॆवाय नमः । | महान सौभाग्यशाली |
| 59 | महाभुज | ॐ महाभुजाय नमः । | बड़ी बड़ी बाँहोंवाले |
| 60 | ०सर्वदेवस्तुत | ॐ सर्वदॆवस्तुताय नमः । | सम्पूर्ण देवता जिनकी स्तुति करते हैं, ऐसे |
| 61 | सौम्य | ॐ स्ॐयाय नमः । | शांतस्वभाव |
| 62 | ब्रह्मण्य | ॐ ब्रह्मण्याय नमः । | ब्राह्मणों के हितैषी |
| 63 | मुनिसत्तम | ॐ मुनिसंस्तुताय नमः । | मुनियोंमे श्रेष्ठ |
| 64 | महायोगी | ॐ महायॊगिनॆ नमः । | सम्पूर्ण योगोंके अधीष्ठान होने के कारण महान योगी |
| 65 | महोदर | ॐ महॊदराय नमः । | परम उदार |
| 66 | सुग्रीवस्थिर-राज्यपद | ॐ सुग्रीवॆप्सितराज्यदाय नमः । | सुग्रीव को स्थिर राज्य प्रदान करनेवाले |
| 67 | सर्वपुण्याधिकफलप्रद | ॐ सर्वपुण्याधिकफलाय नमः । | सम्स्त पुण्यों के उत्कृष्ट फलरूप |
| 68 | स्मृतसर्वाघनाशन | ॐ स्मृतसर्वाघनाशनाय नमः । | स्मरण करनेमात्र से ही सम्पूर्ण पापों का नाश करनेवाले |
| 69 | आदिपुरुष | ॐ आदिपुरुषाय नमः । | ब्रह्माजीको भी उत्पन्न करनेके कारण सब के आदिभूत अन्तर्यामी परमात्मा |
| 70 | ०महापुरुष | ॐ परम पुरुषाय नमः । | समस्त पुरुषों मे महान |
| 71 | परम | ॐ महापुरुषाय नमः । | सर्वोत्कृष्ट पुरुष |
| 72 | पुण्योदय | ॐ पुण्यॊदयाय नमः । | पुण्य को प्रकट करनेवाले |
| 73 | महासार | ॐ दयासाराय नमः । | सर्वश्रेष्ठ सारभूत परमात्मा |
| 74 | पुराणपुरुषोत्तम | ॐ पुराणपुरुषॊत्तमाय नमः । | पुराणप्रसिद्ध क्षरअक्षर पुरुषोंसे श्रेष्ठ लीलापुरुषोत्तम |
| 75 | स्मितवक्त्र | ॐ स्मितवक्त्राय नमः । | जिनके मुखपर सदा मुस्कानकी छटा छायी रहती है, ऐसे |
| 76 | मितभाषी | ॐ मितभाषिणॆ नमः । | कम बोलनेवाले |
| 77 | पूर्वभाषी | ॐ पूर्वभाषिणॆ नमः । | पूर्ववक्ता |
| 78 | राघव | ॐ राघवाय नमः । | रघुकुल में अवतीर्ण |
| 79 | अनन्तगुण गम्भीर | ॐ अनंतगुणगंभीराय नमः । | अनन्त कल्याणमय गुणों से युक्त एवं गम्भीर |
| 80 | ०धीरोदात्तगुणोत्तर | ॐ धीरॊदात्तगुणॊत्तराय नमः । | धीरोदात्त नायकके लोकोतर गुणों से युक्त |
| 81 | मायामानुषचारित्र | ॐ मायामानुषचारित्राय नमः । | अपनी मायाका आश्रय लेकर मनुष्योंकीसी लीलाएँ करनीवाले |
| 82 | महादेवाभिपूजित | ॐ महादॆवादिपूजिताय नमः । | भगवान शंकर के द्वारा निरन्तर पूजित |
| 83 | सेतुकृत | ॐ सॆतुकृतॆ नमः । | समुद्रपर पुल बाँधनेवाले |
| 84 | जितवारीश | ॐ जितवाराशयॆ नमः । | समुद्रको जीतनेवाले |
| 85 | सर्वतीर्थमय | ॐ सर्वतीर्थमयाय नमः । | सर्वतीर्थस्वरूप |
| 86 | हरि | ॐ हरयॆ नमः । | पापताप को हरनेवाले |
| 87 | श्यामाङ्ग | ॐ श्यामांगाय नमः । | श्याम विग्रहवाले |
| 88 | सुन्दर | ॐ सुंदराय नमः । | परम मनोहर |
| 89 | शूर | ॐ शूराय नमः । | अनुपम शौर्यसे सम्पन्न वीर |
| 90 | ०पीतवासा | ॐ पीतवासाय नमः । | पीताम्बरधारी |
| 91 | धनुर्धर | ॐ धनुर्धराय नमः । | धनुष धारण करनेवाले |
| 92 | सर्वयज्ञाधिप | ॐ सर्वयज्ञाधिपाय नमः । | सम्पूर्ण यज्ञों के स्वामी |
| 93 | यज्ञ | ॐ यज्ञाय नमः । | यज्ञ स्वरूप |
| 94 | जरामरणवर्जित | ॐ जरामरणवर्जिताय नमः । | बुढ़ापा और मृत्यु से रहित |
| 95 | शिवलिंगप्रतिष्ठाता | ॐ विभीषण प्रतिष्ठात्रॆ नमः । | रामेश्वर नामक ज्योतिर्लिंग की स्थापना करनेवाले |
| 96 | सर्वाघगणवर्जित | ॐ सर्वापगुणवर्जिताय नमः । | समस्त पापराशियों से रहित |
| 97 | परमात्मा | ॐ परमात्मनॆ नमः । | परमश्रेष्ठ, नित्यशुद्ध-बुद्ध –मुक्तस्वरूपा |
| 98 | परं ब्रह्म | ॐ परस्मैब्रह्मणॆ नमः । | सर्वोत्कृष्ट, सर्वव्यापी एवं सर्वाधिष्ठान परमेश्वर |
| 99 | सच्चिदानन्दविग्रह | ॐ सच्चिदानंदविग्रहाय नमः । | सत्, चित् और आनन्द ही जिनके स्वरूप का निर्देश करानेवाला है |
| 100 | ०परं ज्योति | ॐ परस्मैज्यॊतिषॆ नमः । | परम प्रकाशमय,परम ज्ञानमय |
| 101 | परं धाम | ॐ परस्मैधाम्नॆ नमः । | सर्वोत्कृष्ट तेज अथवा साकेतधामस्वरूप |
| 102 | पराकाश | ॐ पराकाशाय नमः । | त्रिपाद विभूतिमें स्थित परमव्योम नामक वैकुण्ठधामरूप, महाकाशस्वरूप ब्रह्म |
| 103 | परात्पर | ॐ परात्परस्मै नमः । | पर इन्द्रिय, मन, बुद्धि आदि से भी परे परमेश्वर |
| 104 | परेश | ॐ परॆशाय नमः । | सर्वोत्कृष्ट शासक |
| 105 | पारग | ॐ पारगाय नमः । | सबकोपार लगानेवाले अथवा मायामय जगत की सीमा से बाहर रहनेवाले |
| 106 | पार | ॐ पाराय नमः । | भवसागर से पार जाने की इच्छा रखनेवाले प्राणियों के प्राप्तव्य परमात्मा |
| 107 | सर्वभूतात्मक | ॐ सर्वदॆवात्मकाय नमः । | सर्वभूतस्वरूप |
| 108 | शिव | ॐ परस्मै नमः । | परम कल्याणमय |
